ถ้าพูดถึงที่เที่ยวย่านบางพลัด หลายคนอาจนึกถึงแม่น้ำเจ้าพระยา วัดเก่า หรือตลาดในย่านจรัญสนิทวงศ์ แต่จริง ๆ แล้วบริเวณนี้ยังมีอีกหนึ่งสถานที่ที่ทั้งสวยและมีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์น่าสนใจมาก นั่นคือ มัสยิดบางอ้อ หรือ มัสยิดอุบูดียะห์ มัสยิดแห่งนี้ไม่ได้เป็นเพียงสถานที่ประกอบศาสนกิจของชาวมุสลิมเท่านั้น แต่ยังเป็นส่วนหนึ่งของประวัติศาสตร์ชุมชนบางอ้อ ตัวอาคารมีอายุถึง 100 ปี และแสดงถึงมัสยิดที่มีความผูกพันกับแม่น้ำเจ้าพระยามาอย่างยาวนาน และเป็นอีกหนึ่งจุดที่ทำให้เราเห็นว่าบางพลัดมีความหลากหลายทางวัฒนธรรมมากกว่าที่หลายคนคิด จากชุมชน “แขกแพ” สู่มัสยิดบางอ้อ เรื่องราวของชาวมุสลิมในย่านนี้ย้อนกลับไปได้ไกลถึงช่วงปลายกรุงศรีอยุธยาและกรุงธนบุรี โดยมีชาวมุสลิมหลายกลุ่มตั้งถิ่นฐานตามแนวแม่น้ำและคลองฝั่งธนบุรี ต่อมาในช่วงต้นรัชกาลที่ 5 มีครอบครัวมุสลิมเข้ามาตั้งหลักแหล่งในบางอ้อมากขึ้น ประกอบอาชีพค้าขาย เดินเรือ และค้าไม้ซุงริมเจ้าพระยา หลายครอบครัวอาศัยอยู่บนแพ จึงเกิดคำเรียกชุมชนนี้ว่า “แขกแพ” ในช่วงแรก ชาวมุสลิมในชุมชนใช้แพเป็นสถานที่รวมตัวประกอบศาสนกิจ ก่อนจะสร้างอาคารไม้ขึ้นบนฝั่ง และพัฒนามาเป็นมัสยิดถาวรในเวลาต่อมา ตามประวัติของมัสยิด อาคารหลังปัจจุบันสร้างเสร็จราว ฮ.ศ. 1339 หรือประมาณ พ.ศ. 2463–2464 ซึ่งอยู่ในช่วงต้นรัชกาลที่ 6 โดยแนวคิดและการพัฒนามัสยิดเริ่มมาตั้งแต่ช่วงปลายรัชกาลที่ 5 เพราะฉะนั้น ถ้าจะเขียนแบบเข้าใจง่าย อาจบอกว่า “มัสยิดบางอ้อมีรากประวัติศาสตร์มาตั้งแต่ชุมชนมุสลิมริมน้ำในสมัยอยุธยา และตัวมัสยิดถาวรที่เห็นในปัจจุบันสร้างขึ้นในช่วงปลายรัชกาลที่ 5 ถึงต้นรัชกาลที่ 6” [...]
